“ลูกอาจารย์” เตือน กลัวมากระวังตกรถ

Ken_Fisher

โดย ชัชวนันท์ สันธิเดช

เคนเน็ธ ฟิชเชอร์ ผู้จัดการกองทุนระดับมหาเศรษฐี ลูกชายแท้ๆ ของฟิลลิป ฟิชเชอร์ ซึ่ง วอร์เรน บัฟเฟตต์ ยกให้เป็นหนึ่งในสองแม่แบบในการลงทุนของเขา นอกเหนือจากเบนจามิน แกรแฮม ออกมาเตือนนักลงทุนว่า ระวัง “การมองโลกในแง่ร้าย” จะทำให้พลาดตกรถด่วนขบวนสำคัญ

โดยก่อนหน้านี้ เมื่อหนึ่งเดือนที่แล้ว ในวันที่ 22 พ.ค. ฟิชเชอร์เขียนบทความระบุว่า เขาคิดว่าเป็นไปได้ที่ “ตลาดกระทิงครั้งใหม่” จะเริ่มต้นมาตั้งแต่วันที่ 23 มี.ค. ซึ่งเป็นวันที่หุ้นดิ่งลงไปแตะจุดต่ำสุด ก่อนจะหักหัวขึ้นอย่างต่อเนื่องมาตลอดสองเดือนนับถึงเวลานั้น

นักลงทุนผู้เป็น “ลูกอาจารย์” ของบัฟเฟตต์บอกว่า นักลงทุนจำนวนมากรอคอย “ความชัดเจน” ทว่าตลาดหุ้นไม่เคยรอคอยความชัดเจน แต่มักจะโกยอ้าวไปล่วงหน้าเสมอ

“‘ความชัดเจน’ คือหนึ่งในคำที่ต้นทุนสูงที่สุด หุ้นไม่เคยรอคำๆ นั้นเลย แต่นักลงทุนกลับเฝ้ารอมัน ผลกำไรมหาศาลในช่วงเริ่มต้นจึงผ่านหน้านักลงทุนส่วนใหญ่ไป เพราะนัยน์ตาของพวกเขามืดบอดจาก ‘การคิดลบเพราะความไม่เชื่อ’ จงอย่าเป็นหนึ่งในนั้น”

ผ่านมาอีกสามสัปดาห์ ในวันที่ 18 มิ.ย. นักลงทุนปากตะไกรออกมาฟันธงอย่างชัดเจนไว้ในบทความของตัวเองว่า “23 มีนาคม” ที่ตนเองเคยตั้งข้อสงสัยไว้นั้น เป็น “ตลาดกระทิงครั้งใหม่” อย่างแน่นอน

“ตลาดกระทิงรอบใหม่นี้ เริ่มต้นเมื่อวันที่ 23 มีนาคม เมื่อตลาดกระทิงเริ่มต้น ก็เป็นไปได้สูงที่มันจะวิ่งไปยาวๆ เพราะถูกขับเคลื่อนโดย ‘การคิดลบเพราะความไม่เชื่อ'”

โดยฟิชเชอร์ได้อธิบายถึงหลักคิดที่เขาเรียกว่า “การคิดลบเพราะความไม่เชื่อ” (Pessimism of Disbelief) ว่า ในเวลาที่ทุกอย่างดูเลวร้าย ใครต่อใครต่างพากันมองโลกในแง่ลบ แม้จะมีข่าวบวกออกมา ก็ยังถูกปั่นให้กลายเป็นข่าวลบไปได้

แต่ภาวะนี้เอง คือช่วงเวลาที่ “ตลาดหมี” จะหลีกออก และเปิดทางให้ “ตลาดกระทิง” เข้ามาแทนที่

ครั้นตลาดกระทิงก่อตัวขึ้น มันกำลังบอกคนที่คิดลบว่า “แกผิด แกผิด แกผิด” ส่วนคนที่คิดลบก็เถียงกลับไปว่า “ฉันไม่ผิด ฉันไม่ผิด ฉันไม่ผิด” และหาเหตุมายืนยันความเชื่อของตัวเอง เช่น ถ้าเขาขายหุ้นตัวหนึ่งทิ้งไป แล้วหุ้นตัวนั้นตก เขาก็จะบอกว่า “เห็นหรือยังว่าฉันคิดถูก!” ทั้งที่จริงมันคือความบังเอิญ

ลูกชายของนักลงทุนระดับตำนานกล่าวต่อไปว่า ภาวะเช่นนี้ เป็นการ “สร้างกำแพง” ที่ตลาดกระทิงรอบใหม่ต้อง “ปีนข้าม” ไปให้ได้ แต่อารมณ์เชิงลบเช่นนี้กลับยิ่งเป็นผลดีต่อตลาด

เพราะเมื่อทุกคนคิดลบ พอมี “ข่าวดี” ที่เหนือความคาดหมายปรากฏออกมาแม้เพียงเล็กน้อย ตลาดจะยิ่งวิ่งห้อตะบึงเป็นทวีคูณ อาทิ ตัวเลขการว่างงานที่ออกมาดีกว่าที่คาดเมื่อปลายเดือน พ.ค. (เหมือนคนกำลังกระหายสุดๆ แล้วได้น้ำมากินสักแก้ว จะชื่นใจยิ่งกว่าคนที่กินน้ำแก้วเดียวกันขณะนั่งอยู่ในห้องแอร์เย็นๆ – ชัชวนันท์)

ฟิชเชอร์บอกว่า หลัก “การคิดลบเพราะความไม่เชื่อ” ของเขา เป็นไปตามทฤษฎี “ความเอนเอียงเพื่อยืนยัน” (confirmation bias) ซึ่งเป็นทฤษฎีจิตวิทยาที่บอกว่า คนเรามักเลือกตีความข้อมูลเพื่อตอกย้ำสิ่งที่ตัวเองเชื่ออยู่ก่อนแล้ว

ฟิชเชอร์ปิดท้ายว่า ไม่มีใครรู้ว่าหรอกว่า ตลาดขณะนี้ ตั้งราคาล่วงหน้า (pre-pricing) ให้กับหุ้นทั้งตลาดไปนานแค่ไหน อาจจะ 20 หรือ 30 เดือนก็เป็นได้ แต่ที่แน่ๆ คือ มัน “โนสน โนแคร์” ต่อสิ่งที่จะเกิดขึ้นในเดือน ส.ค. หรือ ต.ค. นี้อย่างแน่นอน

มุมมองของฟิชเชอร์ ถือว่าไม่สอดคล้องกับการกระทำของ “ลูกศิษย์พ่อ” อย่างวอร์เรน บัฟเฟตต์ ที่ขายหุ้นแบงก์ทิ้งเป็นจำนวนมาก ทั้งยังเก็บเงินสดไว้บานตะไทโดยไม่ยอมซื้ออะไร โดยฟิชเชอร์บอกว่าบัฟเฟตต์ “แข็งทื่อ” เพราะ “อายุมากแล้ว”

นอกจากนี้ มุมมองของเขายังไม่สอดคล้องกับเพื่อนร่วมวงการอีกหลายคน อาทิ โฮเวิร์ด มาร์กส์ ผู้จัดการกองทุนสายวีไอพันธุ์แท้ ซึ่งความร่ำรวยถือว่าสูสีกับฟิชเชอร์ ที่บอกว่า เขาห่วงว่าธนาคารกลางอาจจะอุ้มตลาดต่อไปไม่ไหว และอาจส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจอย่างรุนแรง เข้าทำนอง “น้ำลด-ตอผุด” ได้

หากเทียบความมั่งคั่งกัน จะพบว่าฟิชเชอร์เหนือกว่ามาร์กส์อยู่เล็กน้อย โดยข้อมูลจาก Forbes ระบุว่า ในปี 2020 ฟิชเชอร์มีความมั่งคั่ง 3,900 ล้านเหรียญ อยู่ในอันดับ 468 ของโลก ส่วนมาร์กส์มีความมั่งคั่ง 2,200 ล้านเหรียญ อยู่ในอันดับ 945 ของโลก


ข้อมูลประกอบ : บทความใน Linkedin ของ เคน ฟิชเชอร์ คลิกที่นี่, ข่าวจาก caixingglobal คลิกที่นี่

อ่านบทความเดิมเกี่ยวกับฟิชเชอร์  “ลูกอาจารย์ฟันธง บัฟเฟตต์พลาดเพราะแก่” ที่นี่

อ่านบทความเกี่ยวกับโฮเวิร์ด มาร์กส์ “โฮเวิร์ด มาร์กส์ เตือนแรง ระวังเฟดอุ้มตลาดไม่ไหว” ที่นี่

“ลูกอาจารย์” ฟันธง บัฟเฟตต์พลาดเพราะ “แก่”

Ken_Fisher
โดย ชัชวนันท์ สันธิเดช
เคน ฟิชเชอร์ ผู้จัดการกองทุนระดับมหาเศรษฐี ลูกชายแท้ๆ ของฟิลลิป ฟิชเชอร์ หนึ่งในสองคนที่วอร์เรน บัฟเฟตต์ ยกให้เป็น “แม่แบบ” นอกเหนือจากเบนจามิน แกรแฮม ออกมาชี้ชัดว่า สาเหตุที่ “ปู่” ไม่โดดเข้ามาซื้อหุ้นในช่วงวิกฤตโควิด-19 เพราะ “แก่แล้ว”
ความเป็นจริงเกี่ยวกับนักลงทุนผู้ยิ่งใหญ่ทั้งหลาย ซึ่งรวมถึงพ่อผมด้วย คือพออายุมาถึงจุดหนึ่ง พวกเขาจะเสียความเฉียบคมไป ผมไม่ได้บอกว่าคุณบัฟเฟตต์ไม่คมเหมือนแต่ก่อนนะ แต่ผมนึกไม่ออกเลยว่ามีครั้งไหนในประวัติศาสตร์ที่คนอายุเท่าเขาไม่แข็งทื่อประมาณนี้เวลาเกิดวิกฤต
“พวกเขาแค่อยู่เฉยๆ เวลาเกิดวิกฤต .. ผมมีเซ้นส์ว่าคุณบัฟเฟตต์กำลังเป็นอย่างนั้น เขากำลังก้าวเข้าสู่เฟสของการนิ่งเฉยในชีวิต ซึ่งมาจากอายุของเขา แต่ถามว่าผมอาจจะมองผิดหรือเปล่า? ก็เป็นไปได้นะ” ผู้เป็น “ลูกอาจารย์” ของบัฟเฟตต์กล่าว
สำหรับประวัติของ เคน หรือ เคนเน็ธ ฟิชเชอร์ นอกจากจะเป็นลูกชายของนักลงทุนระดับตำนานอย่างฟิลลิป ฟิชเชอร์ แล้ว ตัวเขาเองถือว่าประสบความสำเร็จสูงมาก โดยเขาได้ตั้งกองทุนของตัวเองเมื่อปี 1979 ด้วยเงินเพียง 250 เหรียญ และบริหารจนกลายเป็น 100 ล้านเหรียญ
ปัจจุบัน บริษัท ฟิชเชอร์ อินเวสต์เมนท์ ของเขาบริหารเงินจำนวนมหาศาลถึง 1.12 แสนล้านเหรียญ โดยที่ตัวเขาเองมีความมั่งคั่งประมาณ 4,300 ล้านเหรียญ และติดอันดับร้อยกว่าๆ ใน Forbes 400 หรืออันดับคนรวยที่สุดของสหรัฐฯ ที่จัดโดยฟอร์บส์แมกกาซีนอีกด้วย
แก่นความคิดในการลงทุนของ เคน ฟิชเชอร์ มีอยู่หลายประการ หนึ่งในนั้นคือการคิดค้นตัวชี้วัดที่เรียกว่า PSR หรือ Price-to-Sales Ratio เพื่อใช้ในการวัดความถูกแพงและหาหุ้นที่ undervalued แทนที่จะใช้ P/E หรือ P/BV แต่ต่อมาเมื่อ PSR ถูกใช้กันอย่างแพร่หลาย เขาก็ออกมายอมรับว่ามันใช้ไม่ได้ผลอีกต่อไป
นอกจากนี้ เคนยังแบ่งหุ้นออกเป็น 6 ประเภท คือ หุ้นคุณค่าที่มีมูลค่าตลาดขนาดใหญ่ กลาง และ เล็ก และหุ้นเติบโตที่มีมูลค่าตลาดขนาดใหญ่ กลาง และเล็ก โดยในช่วงปลายทศวรรษ 1980 กองทุนของเขาเน้นลงทุนในหุ้นคุณค่าขนาดเล็กแนว “วีไอแท้ๆ” ซึ่งเป็นแนวที่ไม่มีกองทุนไหนทำ
นอกเหนือจากอาชีพลงทุน ฟิชเชอร์ยังเขียนหนังสือออกมา 11 เรื่อง บางเรื่องขายดีมากๆ เช่น The Only Three Questions That Count และ Wall Street Watz โดยมีหนึ่งเรื่องที่แปลเป็นภาษาไทย ได้แก่ The Ten Roads to Rishes (แปลโดย ชัชวนันท์ Club VI)
อย่างไรก็ตาม ฟิชเชอร์เป็นคน “ปากกล้า” จึงมักถูกด่าอยู่เสมอ ล่าสุดเขาเพิ่งโดนประนามจากการพูดถึงผู้หญิงอย่างไม่เหมาะสม โดยให้สัมภาษณ์ว่า
เงินและเซ็กส์ เป็นสองสิ่งที่ส่วนตัวที่สุดสำหรับคนส่วนใหญ่ เพราะฉะนั้น เวลาพยายามหาลูกค้าใหม่ๆ คุณต้องระวังให้ดี เหมือนเดินตรงไปหาสาวคนหนึ่งในบาร์ไปหาผู้หญิงในบาร์ แล้วบอกว่าขอถามหน่อยว่าข้างในกางเกงในของคุณมีอะไรเอ่ย’”
และคำกล่าวนี้เอง ทำให้เขาถูกถอนเงินลงทุนไปราวๆ 1,000 ล้านเหรียญเลยทีเดียว
ข้อมูลประกอบ : wikipedia, Forbes.com
ภาพจาก : common.wikimedia.org

ฟิลลิป ฟิชเชอร์ : ต้นแบบแห่ง Growth Investment

Philip_Arthur_Fisher

ฟิลลิป ฟิชเชอร์

(1907-2004)

โดย ชัชวนันท์ สันธิเดช

ฟิลลิป ฟิชเชอร์ เป็นผู้จุดประกายให้วิถีทาง “การลงทุนแบบเน้นการเติบโต” และเป็นหนึ่งในสองบุคคลที่ “วอร์เรน บัฟเฟตต์” นักลงทุนที่ประสบความสำเร็จที่สุดในโลกยุคปัจจุบัน ยึดเป็นแบบอย่างในการลงทุน อีกคนหนึ่งที่บัฟเฟตต์ยึดถือเป็นแม่แบบก็คือ “เบนจามิน เกรแฮม”

ฟิชเชอร์มีใจรักในการลงทุนมาต้ังแต่เด็ก ชอบฟังญาติผู้ใหญ่คุยกันเรื่องหุ้น เมื่อโตขึ้น เขาได้เข้าศึกษาที่คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด โดยในหลักสูตรที่เรียน อาจารย์ผู้สอนจะพานักศึกษาไปเยี่ยมชมกิจการของบริษัทต่างๆ ทุกสัปดาห์ ทำให้เขาพัฒนาความคิดในการวิเคราะห์ธุรกิจขึ้นมานับตั้งแต่นั้น

เมื่อเรียนจบแล้ว ฟิชเชอร์ได้ไปทำงานธนาคารอยู่หลายปี และสั่งสมความรู้ด้านการลงทุนเพิ่มเติม ก่อนจะออกมาตั้งบริษัทจัดการกองทุนของตัวเอง ชื่อ “ฟิชเชอร์ แอนด์ โค” (Fisher & Co.)

“การลงทุนแบบเน้นการเติบโต” (Growth Investment) ตามหลักของฟิชเชอร์นั้น หมายถึงการเข้าไปลงทุนในหุ้นของบริษัทที่มีศักยภาพในการเติบโตสูง ที่จริงแล้ว ต้องถือว่าการลงทุนประเภทนี้ แยกไม่ออกจาก “การลงทุนแบบเน้นคุณค่า” (Value Investment) เพราะทั้งสองวิธีล้วนต้องศึกษามูลค่าพื้นฐานของกิจการให้ถ่องแท้ก่อนจะเข้าไปลงทุน

ประเด็นสำคัญที่สุดที่เป็นลักษณะเฉพาะตัวของฟิชเชอร์ก็คือ เขาให้ความสำคัญกับ “ปัจจัยเชิงคุณภาพ” สูงมาก ซึ่งหมายถึงการวิเคราะห์คุณลักษณะของบริษัทในแง่ที่ไม่เกี่ยวกับตัวเลข เช่น การตลาด การขาย ความสามารถและจริยธรรมของผู้บริหาร ความได้เปรียบในการแข่งขัน การวิจัยและพัฒนา (R&D) หรือแม้แต่แบรนด์และเฟรนไชส์ของบริษัท ฯลฯ

ฟิชเชอร์มองว่า บริษัทที่น่าลงทุน ต้องไม่เพียงผลิตสินค้าที่ดีมีคุณภาพ แต่ต้องเข้าใจถึงความต้องการของผู้บริโภค และการจะทำเช่นนั้นได้ ก็ต้องมี “การตลาด” ที่มีประสิทธิภาพ ซึ่งตัวฟิชเชอร์เองก็อาจถือได้ว่าเป็น “นักการตลาด” ที่ยอดเยี่ยมและมีสายตาอันเฉียบคมคนหนึ่ง

วิธีค้นคว้าหาข้อมูลของธุรกิจที่ฟิชเชอร์ใช้และเป็นที่รู้จักกันดีก็คือ เทคนิค “การล้วงลึก” (Scuttlebutt) โดยใช้การสัมภาษณ์แบบเชิงลึกเป็นหลัก อาทิ ไปสัมภาษณ์ผู้บริหาร สัมภาษณ์อดีตพนักงานของบริษัท ตลอดจนสัมภาษณ์พนักงานของบริษัทคู่แข่ง ฯลฯ แล้วเอาข้อมูลมาประมวลผลเพื่อประกอบการตัดสินใจลงทุน

ที่สำคัญก็คือ ฟิชเชอร์แนะให้ “มุ่งเน้น” (Focus) คือให้ลงทุนในบริษัทที่ “ดีที่สุด” จำนวน “น้อยบริษัท” แทนที่จะลงทุนในบริษัทที่ “ดีปานกลาง” จำนวนมากมายหลายบริษัท

เขาเชื่อว่ายิ่งกระจายการลงทุนมากเท่าไร ก็ยิ่งทำให้เรามีเวลาสำหรับบริษัทแต่ละบริษัทที่เข้าไปลงทุนน้อยลงเท่านั้น อีกทั้งยังทำให้ผลตอบแทนโดยรวมลดลง เพราะถูกถัวเฉลี่ยไปในหุ้นหลายตัว

การมุ่งเน้น ถือเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวของฟิชเชอร์ที่แตกต่างจาก เบน เกรแฮม โดยสิ้นเชิง เขาย้ำว่า นักลงทุนควรเลือกลงทุนเฉพาะในอุตสาหกรรมที่ตนเองมีความชำนาญ

ที่สำคัญก็คือ ฟิชเชอร์บอกไว้ในหนังสือCommon Stocks and Uncommon Profits” ที่เขาเขียนว่า …

เมื่อตัดสินใจลงทุนในบริษัทใดแล้ว ก็ควรถือหุ้นไว้ตลอดไปโดยไม่จำเป็นต้องขาย เว้นเสียแต่จะพบทีหลังว่าตัวเองวิเคราะห์ผิดพลาด หรือปัจจัยพื้นฐานของบริษัทเปลี่ยนแปลงไป

สำหรับฟิชเชอร์ เขาถนัดในอุตสาหกรรมเทคโนโลยีเป็นพิเศษ ตรงกันข้ามกับบัฟเฟตต์ที่ไม่ยอมข้องเกี่ยวกับอุตสาหกรรมเทคโนโลยีเลย สุดยอดการลงทุนครั้งหนึ่งของฟิชเชอร์ คือการเข้าไปซื้อบริษัทเทคโนโลยีนอกสายตาที่ชื่อว่า “โมโตโรล่า” (Motorola) และบริษัทนี้ก็กลายเป็นบริษัทโทรคมนาคมยักษ์ใหญ่ที่เรารู้จักกันดีในทุกวันนี้

บางคนเข้าใจผิดคิดว่าการลงทุนแบบเน้นการเติบโตไม่สนใจ “ราคาหุ้น” ขอเพียงเป็นกิจการพื้นฐานดีที่กำลังโตก็เข้าไปซื้อได้ ซึ่งไม่ถูกต้อง ที่จริงแล้ว ฟิชเชอร์ เน้นเสมอว่า ราคาของ “หุ้นเติบโต” (Growth Stock)ที่จะเข้าไปลงทุนนั้น ต้องเป็น “ราคาเหมาะสม” (Fair Price) แต่ไม่จำกัดว่าต้องเป็นเท่าไร เขาจึงเคยซื้อหุ้นของบริษัท ณ ราคาซึ่งพีอีเกิน 30 เท่ามาแล้ว

แม้บัฟเฟตต์จะบอกว่า ตัวเขาเป็นส่วนผสมของ “เกรแฮม 85 เปอร์เซ็นต์ และฟิชเชอร์ 15 เปอร์เซ็นต์” แต่หลายคนมองว่า อัตราส่วนนั้นน่าจะกลับกัน เพราะบัฟเฟตต์ลงทุนเหมือนฟิชเชอร์ยิ่งกว่าเกรแฮมเสียอีก

ไม่ว่าเราจะเรียกฟิชเชอร์ว่า “นักลงทุนแบบเน้นการเติบโต” (Growth Investor) หรือ “นักลงทุนแบบเน้นคุณค่า” (Value Investor) ก็ตาม แต่วิธีลงทุนของเขาก็ถือเป็นแบบอย่างที่วีไอทุกคนควรเรียนรู้และปฏิบัติตาม หากมิได้ต้องการแค่ “ขจัดความเสี่ยง” แต่ “หวังผลเลิศ” และ “ขุมทรัพย์มหาศาล” จากการลงทุน

ภาพประกอบ : wikipedia.org (qualifies as fair use under United States copyright law)