โดย ชัชวนันท์ สันธิเดช

เมื่อหลายปีก่อน ตอนที่เพิ่งตั้งกลุ่ม คลับ วีไอ และเริ่มต้นทำบล็อก ClubVI.com ใหม่ๆ เนื้อหาแรกๆ ที่ผมเขียนไว้ในบล็อก คือการอธิบายถึงคนที่จะเป็น “วีไอพันธุ์แท้” ว่าต้องมีลักษณะเช่นไร

ผมบอกว่า สิ่งสำคัญที่จะทำให้คนๆ หนึ่ง เป็นนักลงทุนเน้นมูลค่าที่แท้จริงได้นั้น คือต้องมี “Mindset” ที่ถูกต้อง

ในเวลานั้น ผมยังไม่เคยเห็นใครอธิบายคำว่า Mindset ในการลงทุนมาก่อน จึงได้เขียนเรื่องนี้เอาไว้

ผมให้ความหมายไว้ว่า Mindset คือ ความคิดจิตใจที่เชื่อในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง และตั้งมั่นอยู่เช่นนั้น ความคิดความเชื่อที่แน่วแน่นี้เอง จะส่งผลต่อพฤติกรรม การใช้ชีวิต และการมองโลกของคนๆ นั้นด้วย

ทั้งนี้ ผมไม่สามารถหาคำแปลภาษาไทยสำหรับคำว่า “Mindset” ได้ จึงเขียนทับศัพท์มาโดยตลอด

คนที่มี Mindset แบบ “วีไอ” จะมีจิตใจที่ใฝ่หา “มูลค่า” โดยในเรื่องของการลงทุน พวกเขาจะมุ่งหาหุ้นที่มองแล้วว่ามี “มูลค่า” หลบซ่อนอยู่ เป็นหุ้นที่ “คุ้มค่า” ที่จะเข้าไปซื้อ

พูดง่ายๆ คือ “มูลค่าของหุ้น” สูงกว่า “ราคาหุ้น” ที่ขายอยู่ในขณะนั้น

ไม่ใช่เพียงเรื่องของการลงทุนเท่านั้น ผู้ที่มี Mindset แบบวีไอ จะใช้ชีวิตโดยมุ่งหาความคุ้มค่าอยู่เสมอ ไม่ว่าจะเป็นการซื้อของ การไปเที่ยว การซื้อรถ ซื้อบ้าน ฯลฯ (ข้อนี้คนที่อยู่ในวงการวีไอรู้กันดี เป็นเหมือนกันหมด ตั้งแต่ “รุ่นเดอะ” จนถึง “รุ่นเด็ก”…อิอิ)

อาจกล่าวได้ว่า การหามูลค่าที่ซ่อนอยู่ ถือเป็นเกมๆ หนึ่งที่เหล่าวีไอมุ่งจะเอาชนะอยู่เสมอ

ด้วยเหตุนี้ ผมจึงไม่เชื่อในความเป็น “วีไอพันธุ์ผสม” เพราะผมคิดว่า “วีไอพันธุ์แท้” มันต้องมาจาก “ข้างใน” แล้วมันก็จะทำทุกอย่างสอดคล้องกับไอ้สิ่งที่มาจากข้างในนั้น ไม่ใช่ไอ้โน่นบ้าง ไอ้นี่บ้าง ผสมปนเปกัน จนหาตัวตนที่แท้จริงไม่ได้

นั่นเป็นประเด็นที่เคยถกเถียงกันอย่างเผ็ดร้อนมาแล้วในอดีต ซึ่งผมไม่ขอหยิบยกมาพูดซ้ำอีกในที่นี้

ประเด็นที่ผมอยากทำให้ชัดเจน ณ เวลานี้ คือ ความหมายที่ถูกต้อง ของคำว่า “Mindset”

ผมลองค้นความหมายในเว็บไซต์วิชาการหลายเว็บไซต์ พบว่า คำว่า Mindset หมายถึง ชุดของสมมุติฐาน ความเชื่อ วิธีการ ที่คนๆ หนึ่ง หรือคนกลุ่มหนึ่งสร้างขึ้นมา โดยมีความ “ฝังลึก” จนส่งผลต่อพฤติกรรมของคนๆ นั้นหรือคนกลุ่มนั้น

(ในวิกิพีเดียระบุว่า บ้างก็ใช้คำว่า “ความคิดแบบกลุ่ม” (Groupthink) หรือ “กระบวนทัศน์” (Paradigm) แทนคำว่า Mindset)

จะเห็นได้ว่า คำว่า Mindset ไม่มี “สูง” หรือ “ต่ำ” หากจะมีก็คือ “ความแตกต่าง” โดยไม่ได้แปลว่า คิดอย่างนี้ “Mindset สูง” คิดอย่างนี้ “Mindset ต่ำ” แต่อย่างใดทั้งสิ้น

ดังนั้น ใครที่บอกว่า คนที่เข้าสัมมนาฟรีมี “Mindset ต่ำ” ผมจึงคิดว่าเขาน่าจะเข้าใจคำว่า Mindset คลาดเคลื่อนไปเองเสียมากกว่า

ตามความเข้าใจของผม เขาน่าจะหมายถึง “ระดับความมุ่งมั่น” ของคนที่เข้าฟังสัมมนา โดยพยายามบอกว่า คนที่ฟังสัมมนาฟรี มีความมุ่งมั่นตั้งใจน้อยกว่าคนที่จ่ายเงินแพงๆ ไปเข้าสัมมนา

ซึ่งเรื่องนี้ผมก็ไม่เห็นด้วยอยู่นั่นเอง เพราะผมไม่เชื่อว่าคนที่แย่งกันจองคิวเพื่อไปฟัง ดร.นิเวศน์ พูดที่ห้องประชุมสังเวียนฯ หรือฟังสัมมนาฟรีที่วีไอรุ่นพี่ๆ หรือสมาคมวีไอจัด จะมีความมุ่งมั่นน้อยกว่าคนที่จ่ายเงินเป็นแสนๆ ให้กับหลักสูตรบ้าบอ เพื่อหวังจะรวยทางลัด

… ตรรกะนี้จึงใช้ไม่ได้ในสายตาของผม

โดยสรุป ผมมองว่าเรื่องนี้ไม่มีอะไรซับซ้อนไปกว่าการที่ผู้พูด “พลาด” ไปใช้คำ “ภาษาอังกฤษ” โดยอาจไม่ได้มีความเข้าใจอย่างถ่องแท้ แทนที่จะใช้คำไทยธรรมดาๆ ที่อาจฟังดูไม่เท่ แต่สื่อความหมายได้ตรงกว่าเยอะ

เมื่อบวกกับ “ความเชื่อมั่นในตัวเองอย่างเต็มที่” ที่แสดงออกมา จึงพาให้ได้รับ “ก้อนอิฐ” กลับบ้านไปเป็นกระบุงโกย

เรื่องมันก็เป็นเช่นนั้นเองครับ