“วิถีอีแร้ง” รวยจากหุ้นบริษัทล้มละลาย

plane-841441_960_720

โดย ชัชวนันท์ สันธิเดช

ผมเพิ่งแปลหนังสือเรื่อง You Can Be A Stock Market Genius ของ โจเอล กรีนแบล็ตต์ นักลงทุนสมองเพชร ผู้คิดค้น Magic Formula เขาพูดไว้เกี่ยวกับ “หุ้นของบริษัทล้มละลาย” ซึ่งผมเห็นว่าน่าสนใจมากๆ จนอดไม่ได้ที่จะเอามาเล่าต่อ

บริษัทส่วนใหญ่ที่ล้มละลาย มักเกิดจากสาเหตุหลักๆ ไม่กี่สาเหตุ เช่น ธุรกิจย่ำแย่ บริษัทขยายธุรกิจมากเกินไป หรือมีหนี้สินล้นพ้นตัว บางบริษัทมี สหภาพแรงงาน คอยกัดกินผลประโยชน์จนองค์กรล่มสลาย

จริงอยู่ การซื้อหุ้นสามัญของบริษัทที่กำลังยื่นขอล้มละลายไม่ใช่ไอเดียที่ดีแน่ๆ เพราะผู้ถือหุ้นของบริษัทที่ล้มละลาย จะอยู่ในลำดับสุดท้ายที่จะได้เงิน ถัดจากลูกจ้าง ธนาคาร ผู้ถือหุ้นกู้ เจ้าหนี้การค้า (เช่น ซัพพลายเออร์) และสรรพากร

เรียกได้ว่า อาจจะไม่เหลืออะไรติดไม้ติดมือเลยก็ได้

ตามกฏหมายล้มละลายของสหรัฐฯ จะมี “มาตรา 11” หรือ chapter 11 ที่ให้ความคุ้มครองทางกฏหมายแก่ธุรกิจ ให้สามารถดำเนินการต่อไปได้ระหว่างเจรจาหาข้อตกลงกับเจ้าหนี้ (ล่าสุดได้ยินข่าวว่ากำลังมีข้อเสนอให้ใช้ลักษณะเดียวกับมาตรา 11 กับการยื่นล้มละลายของรัฐวิสาหกิจชื่อดังในประเทศไทยเช่นเดียวกัน)

แม้หุ้นสามัญของบริษัทล้มละลายจะไม่ใช่ตัวเลือกในการลงทุนที่ดี แต่เราสามารถ “หาโอกาสลงทุน” ในช่วงที่การยื่นขอล้มละลายเกือบจะได้ข้อสรุปเรียบร้อย และผู้บริหารคาดการณ์ผลการดำเนินงานในอนาคตออกมาได้แล้ว

กล่าวคือ บริษัทล้มละลายโดยทั่วไปมักไม่มีเงินสดเหลือมากนัก ในขณะที่ผู้ถือหุ้นกู้ (ไม่ด้อยสิทธิ์) มักได้รับเงินสดบางส่วน แต่ผู้ถือหุ้นสามัญส่วนใหญ่มักได้แค่วอร์แรนต์ หรือ “หุ้นใหม่” ของบริษัท ที่ตั้งขึ้นมาหลังบริษัทเก่าล้มละลาย

โอกาสของคุณ คือการวิเคราะห์หุ้นสามัญของ “บริษัทใหม่” นี้ ก่อนที่มันจะเข้าเทรดในตลาด โดยคุณควรอ่านข้อมูลทั้งหมดเกี่ยวกับกระบวนการยื่นขอล้มละลาย ผลงานในอดีตของบริษัท และโครงสร้างเงินทุนใหม่ ซึ่งจะยื่นต่อ กลต. ในเอกสารที่มีชื่อว่า “แบบแสดงรายการข้อมูลการเสนอขายหลักทรัพย์” (registration statement)

เอกสารชุดนี้ จะมี “ประมาณการธุรกิจในอนาคต” ของผู้บริหารรวมอยู่ด้วย พูดอีกอย่างก็คือ มันจะอธิบายความยุ่งยากซับซ้อนที่ผ่านมาทั้งหมดของกระบวนการยื่นขอล้มละลาย และตีแผ่อนาคตให้เราได้เห็น

อย่างไรก็ตาม ผู้ถือหุ้นใหม่ของบริษัทมักไม่สนใจข้อมูลเหล่านี้ เพราะพวกเขาส่วนใหญ่คืออดีตผู้ถือหุ้นกู้และเจ้าหนี้การค้าของบริษัทที่เพิ่งล้มละลายไป ซึ่งไม่ได้สนใจที่จะถือหุ้นมาตั้งแต่แรก แต่ได้หุ้นมาเพื่อแลกกับการใช้หนี้เท่านั้น

ครั้นหุ้นใหม่เข้าเทรดในตลาด คนกลุ่มนี้จึงมัก “ขายหุ้นทิ้ง” ทันที และนี่แหละคือโอกาสในการเข้าลงทุนของคุณ เพราะหุ้นของบริษัทที่ตั้งใหม่หลังการล้มละลายมักเทรดกันต่ำกว่ามูลค่าในช่วงแรกที่เข้าตลาด

นอกจากนี้ ด้วยความที่ตลาดหุ้นมักมองข้ามบริษัทที่เพิ่งพ้นจากภาวะล้มละลาย จึงไม่มีใครสนใจที่จะไปโปรโมทมัน มันจึงถูกเรียกว่า “หุ้นกำพร้า” และถูกกดราคาไว้

ผลการศึกษาระหว่างปี 1980 ถึงปี 1993 พบว่า หุ้นล้มละลายใหม่ที่ถูกแจกจ่ายออกไป ทำผลงานได้ดีกว่าดัชนีตลาดอื่นๆ “มากกว่า 20 เปอร์เซ็นต์” ในช่วง 200 วันแรกของการเทรด

อย่างไรก็ตาม ถ้าเป็น “หุ้นกำพร้า” ของอดีตบริษัทขนาดใหญ่ โดยเฉพาะพวก “บริษัทแห่งชาติ” ผลตอบแทนมักไม่สูงนัก ซึ่งเป็นจุดที่ต้องระวังไว้ให้ดี

วิธีป้องกันก็คือ ให้เลือกหุ้นซึ่งมีตลาดเฉพาะทางที่เข้มแข็ง มีแบรนด์เนม มีแฟรนไชส์ หรือมีตำแหน่งที่ได้เปรียบในอุตสาหกรรม  ซึ่งคงยากที่จะมีครบทั้งหมด เพราะถ้าเป็นเช่นนั้นก็คงไม่ล้มละลายแต่แรก แต่มีบ้างไว้เป็นเบาะรองรับ ก็ยังดีกว่าไม่มีเลย

ก่อนจบ ต้องบอกว่า สถิติข้างต้นมาจากตลาดหลักทรัพย์สหรัฐฯ ซึ่งอาจเหมือนหรือต่างจากตลาดหุ้นไทย อันนี้ก็ต้องระวังไว้ด้วย

ใครสนใจอยากเป็น “พญาอีแร้งแห่งปี” ก็ลองศึกษาหาข้อมูลกันดูนะครับ ไม่แน่ว่า “ของเน่า” อาจทำให้เรารวยได้เหมือนกัน

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s