โดย ชัชวนันท์ สันธิเดช

ได้ยินกันมาแต่ไหนแต่ไรว่า “Time is Money” หรือ “เวลาคือเงินทอง” ซึ่งถูกต้องอย่างยิ่ง

แต่คนที่เข้าใจเรื่องอิสรภาพทางการเงินจะทราบว่า ในทางกลับกัน ต้องบอกว่า “Money is Time” กล่าวคือ การมี “เงิน” นั่นแล ทำให้มี “เวลา”

โดยปกติแล้ว เมื่อพูดถึง “ทุน” เรามักจะนึกถึง “เงิน” หลายคนชอบคิดว่า ถ้าไม่มี “เงิน” ก็คือไม่มี “ทุน”

หารู้ไม่ว่า แท้จริงแล้ว “เวลา” ก็เป็น “ทุน” อย่างหนึ่งซึ่งทุกคนมีเท่าๆ กัน จะใช้เวลาอย่างไรนั้น เป็นทางเลือกของเราเอง

คนจำนวนมากที่ยังต้องเหน็ดเหนื่อยอยู่กับงานประจำ มักอ้างว่า ไม่มี “เวลา” ที่จะศึกษาหาความรู้เรื่องการลงทุน บ้างก็บอกว่าทำงานเหนื่อยอยู่แล้วทุกวัน กลับมาบ้านจึงไม่อยากหาเรื่องหนักๆ ใส่หัวอีก จะให้อ่านหนังสือก็ดูจะเพิ่มความเครียดให้ตัวเอง

ว่างเมื่อไรจึงเล่นแต่ เฟซบุ๊ก พอถึงเสาร์-อาทิตย์ ก็ไปเดินห้าง ดูหนัง ช้อปปิ้ง แล้วอ้างว่าไม่มี “เวลา”

ที่จริงไม่ใช่ไม่มีเวลา พวกเขาแค่ไม่ยอมควัก “เวลา” มาลงทุนต่างหาก

และเนื่องจาก “เวลา” เป็น “ทุน” อย่างหนึ่ง เราจึงมีสองทางเลือกที่จะจัดการกับมัน ระหว่างการเอามันออกมาบริหารให้เกิดประโยชน์ (เหมือนการเอาเงินไปลงทุนให้เกิดผลตอบแทน) หรือใช้มันไปอย่างสิ้นเปลือง

น่าเสียดายที่คนจำนวนมากเลือกอย่างหลัง จึงไม่มีวันเป็นอิสระทางการเงินได้

ไม่ใช่ไม่ให้ “เที่ยว” ไม่ให้ “ช้อปปิ้ง” ไม่ให้ “เล่นเฟซบุ๊ก” นะครับ ผมเองก็ทำทุกอย่างที่ว่ามา เพราะผมเชื่ออย่างยิ่งว่าคนเราต้องผ่อนคลายบ้าง พวกเครียดเกินไปมักลงทุนได้ไม่ดี นี่เห็นมาเยอะแล้ว

ผมแค่กำลังสื่อว่า ในเมื่อทำในสิ่งเหล่านั้นได้ ก็ย่อมหาเวลาอ่านหนังสือลงทุนได้ เจียดเวลาไปฟังสัมมนาหุ้นได้

ผมเคยคิดเล่นๆ ว่า ถ้าคนที่บอกว่าไม่มีเวลาเพราะต้องทำงานนั้น ยอมอดทนเก็บเงินให้ได้สักก้อนหนึ่ง ซึ่งพอเลี้ยงตัวเองได้สักครึ่งค่อนปี แล้วหยุดงานไปเลย “หกเดือนเต็ม”

โดยตลอดหกเดือน เขาต้องตั้งใจแน่วแน่ว่าจะไม่ทำอะไรอื่น นอกจากอ่านหนังสือ และศึกษาหาข้อมูลเกี่ยวกับการลงทุนแต่เพียงอย่างเดียว (จะเป็นแนวทางวีไอหรือไม่ก็แล้วแต่ แต่ต้องไม่ใช่การเก็งกำไรแบบวูบวาบพิสดาร)

ไม่แน่ว่านั่นอาจเป็นหกเดือนที่มีค่าที่สุดในชีวิตของเขา เพราะมันอาจ “ปลดล็อค” นำเขาไปสู่เส้นทางการลงทุนที่ถูกต้อง

ซึ่งหากเดินต่อไปจนถึงเป้าหมาย เขาก็จะได้เวลาเพิ่มขึ้นมาอีกหลายสิบปี เป็นเวลาของเขาเองจริงๆ ที่ไม่ต้องทำงานแลกเงินอีกแล้ว

“หกเดือน” แลก “หลายสิบปี” คุ้มเสียยิ่งกว่าคุ้ม

ที่พูดนี่อย่าเข้าใจผิด ไม่ใช่หกเดือนแล้วจะเก่งได้ทันทีนะครับ เรื่องการลงทุนต้องศึกษากันตลอดชีวิต หยุดไม่ได้ ผมหยิบยกตัวเลข “หกเดือน” ขึ้นมา เพียงเพราะคิดว่ามันเป็นช่วงเวลาที่น่าจะพอดีๆ สำหรับการสร้างความพร้อมในการลงทุน

อย่างไรก็ตาม นั่นเป็นการ “คิดเล่นๆ” เท่านั้น เพราะในชีวิตจริง คงมีน้อยคนที่จะหยุดงานได้หกเดือน ซึ่งถ้าท่านทำไม่ได้ก็หาได้มีปัญหาอันใดไม่ แค่แบ่งเวลาในวันหยุด หรือวันธรรมดาหลังเลิกงานมาใส่ใจกับการลงทุน นั่นก็ดีมากแล้วครับ

คุณสุภศักดิ์ จุลละศร เพื่อนผมที่ทำ Club VI มาด้วยกัน เคยบอกไว้ดีมากๆ ว่า คนเรามักมองเรื่องของ “เวลา” ใน “ภาพเล็ก” เช่น ยอมขึ้นรถไฟฟ้าแทนการขับรถ เพื่อให้ประหยัดเวลาได้วันละ 2-3 ชั่วโมง แต่กลับไม่ยอมมอง “ภาพใหญ่” เช่น เรากำลังเอาเวลา 40 ปี แลกกับชีวิตแบบไหน

เมื่อไม่มอง จึงไม่เปลี่ยนแปลง เมื่อไม่เปลี่ยนแปลง จึงต้องทำงานเป็นหนูถีบจักรไปเรื่อยๆ

และดังที่ได้บอกไปตอนต้นแล้วว่า ไม่ใช่แค่ “เวลา” คือ “เงินทอง” แต่ “เงินทอง” เองก็ทำให้มี “เวลา”

เพราะฉะนั้น แทนที่จะทำงานไปวันๆ เราจึงควร “หยุดคิด” แล้วเริ่มต้นขวนขวายหาความรู้ ใช้เวลาที่มีในวันนี้ เพื่อสร้าง “ทรัพย์สิน” ที่สร้าง “กระแสเงินสด” ให้เราได้ในวันข้างหน้า

ในอนาคตเราจะได้มีทั้ง “เงิน” และ “เวลา” …

ไม่ต้องใช้ “เวลา” หา “เงิน” ไปตลอดชีวิต

โดย ชัชวนันท์ สันธิเดช

ถ้าบริษัทที่คุณถือหุ้นอยู่ มีข่าวว่าจะไปซื้อกิจการอื่น หรือมีข่าวว่าจะถูกซื้อกิจการ แล้วคุณ…

1. ไม่สนพื้นฐานอะไรทั้งสิ้น ถ้าคิดว่าหุ้นจะขึ้นก็ซื้อเพิ่ม ถ้าคิดว่าจะตกก็ขายทิ้ง – คุณคือ “นักเก็งกำไร” (The Speculator)

2. สงสัยแค่ว่าจะได้ปันผลลดลงมั้ย ถ้าไม่ลดก็ไม่มีปัญหา ถือต่อไป – คุณคือ “นักลงทุนดาษดื่น” (The General and Can-be-found-anywhere Investor)

3. ติดตามข่าว ฟังกูรูวิเคราะห์ แล้วค่อยเลือกเชื่อข้อมูลที่น่าเชื่อถือที่สุด – คุณคือ “นักลงทุนระดับกลาง” (The Intermediate Investor)

4. ติดตามข่าว ฟังกูรูวิเคราะห์ แต่ยังไม่เชื่อใครทั้งนั้น แล้วเอาตัวเลข เอาข้อมูลมาวิเคราะห์เอง ก่อนจะได้ข้อสรุปเป็นของตัวเอง – คุณคือ “นักลงทุนผู้ชาญฉลาด” (The Intelligent Investor)

แบบทดสอบย่อยๆ นี้ ออกจะหยาบอยู่พอสมควร แต่ผมคิดว่ามันช่วยจำแนกคนในตลาดหุ้นที่เราเห็นๆ กันได้ดีในระดับหนึ่งเลยทีเดียว

เหตุที่ผมยกกรณีการ “ซื้อ-ขายกิจการ” เพราะมันเป็นช่วงเวลาที่จะแบ่งประเภทคนได้ง่ายที่สุด โดยดูจากการ “ตอบสนอง” (React) ต่อข่าวสารที่เกิดขึ้น

เอาจำพวกแรกก่อนนะครับ “นักเก็งกำไร” อันนี้มีอยู่มากมายในตลาดหุ้น และมีอยู่ในทุกๆ ช่วงอายุ คนกลุ่มนี้ชอบซื้อๆ ขายๆ ตัวไหนคิดว่าจะขึ้นก็เข้าไปซื้อ ซื้อแล้วขึ้นต่อก็ขายทิ้งทำกำไร ซื้อแล้วลงก็ขายตัดขาดทุน

ธรรมชาติของนักเก็งกำไร พอมีข่าวการเทคโอเวอร์ และคิดว่าหุ้นต้องขึ้นแหงๆ พวกเขาจึงโดดเข้าไปเก็บโดยพลัน แต่ตรงกันข้าม ถ้าคิดว่าการเทคโอเวอร์นั้นจะทำให้หุ้นตก พวกเขาก็รีบขายทิ้ง

คงไม่ต้องอธิบายอะไรกันให้มากความมังครับ นักเก็งกำไรเป็นกลุ่มคนที่พบเห็นกันได้ทั่วไป และคิดว่าน่าจะเป็นคน “ส่วนใหญ่” ในตลาด

อีกประเภทหนึ่งคือ “นักลงทุนดาษดื่น” อันนี้ผมขอยกตัวอย่างที่เกิดขึ้นเมื่อหลายเดือนก่อน ตอนที่บริษัทค้าปลีกยักษ์ใหญ่ เจ้าของมินิมาร์ทชื่อดัง กำลังเข้าไปเทคโอเวอร์บริษัทค้าส่งสัญชาติฮอลแลนด์

จำได้ดีว่า ในการประชุมผู้ถือหุ้น ผู้บริหารบริษัท รวมทั้ง “เจ้าสัว” ได้ยกเรื่องของ “เงินปันผล” ขึ้นมา เพื่อโน้มน้าวให้ผู้ถือหุ้นตัวเล็กๆ เห็นชอบกับดีลดังกล่าว โดยยืนยันว่า เงินปันผลที่จะได้รับ จะไม่ลดลงแน่นอน มีแต่จะเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะเมื่อผ่านสองปีแรกไปแล้ว

พูดเช่นนี้ซ้ำแล้วซ้ำอีก หลายครั้งมาก

เพียงแค่ได้ฟัง ผมก็รู้ทันทีว่า ผู้บริหาร “จับจุดถูก” รู้ว่านักลงทุนส่วนใหญ่ให้ความสนใจกับ “เงินปันผล” เป็นหลัก พวกเขาอาจสนใจบ้างว่าตัวธุรกิจจะดีร้ายอย่างไร แต่ไม่ได้สนใจเท่ากับว่าจะมีดอกผลมาถึงกระเป๋าของตัวเองเท่าไร คือ “มองสั้น” เป็นหลัก

คนที่คิดเช่นนี้มีอยู่เยอะมาก จึงถือเป็น “นักลงทุนดาษดื่น” คือไปประชุมที่ไหนๆ ก็เจอ แม้จะไม่เยอะเท่ากับกลุ่มแรก คือ “นักเก็งกำไร”

อย่างไรก็ตาม มีหลายคนที่อยู่ในทั้งจำพวกที่ 1 และ 2 ไปพร้อมๆ กัน คือเก็งกำไรด้วย แต่ตัวไหน(เขาบอกว่า)พื้นฐานดี ก็ถือยาวหน่อย รอรับปันผล

ด้วยเหตุนี้ ผมจึงมองว่า ทั้งสองกลุ่ม คือนักเก็งกำไร และนักลงทุนดาษดื่น มีการ “ทับซ้อน” (Overlap) กันอยู่ในระดับหนึ่ง

พัฒนาขึ้นมาอีก คือกลุ่มที่ 3 “นักลงทุนระดับกลาง” คนกลุ่มนี้มีความ “พยายาม” ที่จะหาข้อมูลให้ลึกซึ้งไปกว่าการ “เก็งกำไร” หรือการ “รอกินปันผล” แต่ความรู้ของพวกเขายังไม่ “สุกงอม” พอที่จะศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลด้วยตนเอง

พอมีข่าวว่าจะมีการซื้อ-ขายกิจการ จึงอาศัยฟังเอาจาก “เซียน” และบรรดากูรูนักวิเคราะห์อีกทีหนึ่ง จากนั้นจึง “เลือก” ที่จะ “เชื่อ” ในข้อมูลที่ตัวเองคิดว่าน่าเชื่อถือที่สุด แล้วทำตามนั้น

ต้องถือว่า “นักลงทุนระดับกลาง” ทำได้ไม่เลวเลยนะครับ รู้จักศึกษา รู้จักฟัง รู้จักอ่าน แล้วคิดตาม อย่างไรก็ตาม พวกเขาก็ยังอาจพลาดพลั้งได้ หากเลือกที่จะเชื่อ “ผิดคน” ทั้งนี้เพราะยังคิดด้วยตัวเองไม่เป็น ด้วยความที่ “พื้นยังไม่แน่นพอ”

กลุ่มสุดท้าย พวกนี้มีความรู้ค่อนข้างมาก หรืออย่างน้อยก็ต้องมีพื้นพอสมควร ที่สำคัญกว่าก็คือ พวกเขามี “หัวใจ” แห่งการเป็น “นักลงทุนพันธุ์แท้” พวกเขาเลือกที่จะวิเคราะห์และศึกษาตัวเลขต่างๆ เลือกที่จะอ่านงบการเงิน เลือกที่จะติดตามข่าวสาร แล้วเอามาวิเคราะห์ด้วยสติปัญญาความสามารถของตัวเอง

พอมีข่าวว่าจะมีการซื้อขายกิจการ จะเป็นบวกหรือเป็นลบ จะดีหรือไม่ดี พวกเขาจึงคิดเองได้ อาจจะฟังกูรูบ้าง แต่สุดท้ายก็ตัดสินใจด้วยตัวเอง

คนกลุ่มนี้คือ “นักลงทุนผู้ชาญฉลาด” หรือ The Intelligent Investor

การเป็นนักลงทุนผู้ชาญฉลาดนั้น อย่าคิดว่ามีเพียง “สมอง” แล้วจะทำได้นะครับ บางคนฉลาดปราดเปรื่อง บางคนทำงานด้านการเงินการธนาคารมาแท้ๆ แต่ก็เป็นนักลงทุนผู้ชาญฉลาดไม่ได้ เนื่องจากไม่สนใจ หรือจิตใจไม่เข้มแข็ง จึงใฝ่ไปในทางเก็งกำไร หรือไม่ก็มุมานะพยายามไม่พอ จึงเลือกที่ซื้อหุ้นที่ใครๆ เขาบอกว่าดี แล้วรอรับปันผลเอาสบายใจกว่า

ดังนั้น การจะเป็นนักลงทุนผู้ชาญฉลาด จึงต้องมีทั้ง “สติปัญญา” และ “ความมุ่งมั่น” จึงจะบรรลุถึงได้

อย่างไรก็ตาม ถ้าถามผม ผมให้น้ำหนักกับ “ความมุ่งมั่น” มากที่สุด เพราะผมเชื่อว่า คนเราลองถ้ามีหัวจิตหัวใจที่มุ่งมั่น จะยากยังไงเดี๋ยวก็ทำได้ เหมือนที่ ดร.ซุนยัดเซน ว่าไว้

“ถ้าคิดว่าทำได้ ต่อให้ยากขนาดย้ายภูเขาถมทะเล ยังไงก็ทำเสร็จจนได้ ถ้าคิดว่าทำไม่ได้ ต่อให้ง่ายแค่พลิกฝ่ามือก็ไม่มีวันสำเร็จ”

หลายคนที่เป็นนักลงทุนผู้ชาญฉลาด ล้วนผ่านมาแล้วทั้ง Stage ของการเป็น “นักเก็งกำไร” “นักลงทุนดาษดื่น” และ “นักลงทุนระดับกลาง” แต่ด้วยความตั้งอกตั้งใจ จึงกลายมาเป็นนักลงทุนระดับสุดท้าย คือ “นักลงทุนผู้ชาญฉลาด” ในที่สุด

คนเราไม่มีทาง “เก่ง” กันได้ในชั่วข้ามคืน ถ้าอยากจะรวยยั่งยืน ก็ต้องมุมานะพยายาม อย่ายอมแพ้ ต้องคิดว่า “เราทำได้”

เพราะ “ทางลัด” สู่ความสำเร็จในการลงทุนนั้น ไม่มีอยู่จริงหรอกครับ